Mùa mưa ngâu đến Hà Nội không phải bằng những lời thì thầm, mà bằng tiếng gầm gừ. Suốt ba ngày liền, bầu trời như một vết bầm tím, trút nước xuống thành phố cho đến khi những con phố biến thành sông và rêu trên những bức tường cũ dường như mọc dài thêm cả tấc mỗi giờ.
Bên trong Focus & Film, độ ẩm là kẻ thù. Nam đã đặt những hộp hút ẩm trong mọi tủ kính trưng bày. Không khí sực nức mùi gỗ ẩm và mùi ozone. Anh đang đứng trên thang, kiểm tra một mảng tối đáng ngờ đang lan rộng trên trần nhà, thì tiếng chuông cửa vang lên.
Đó không phải là khách hàng. Nam nhận ra tiếng lách cách sắc lẹm, tự tin của giày da Ý trên sàn gỗ ngay cả khi chưa quay lại.
"Lâu quá không gặp, Nam."
Nam leo xuống, lau đôi tay dính bụi vào quần jeans. Đứng đó, chỉn chu trong bộ vest xám được may đo kỹ lưỡng dường như không hề bị ảnh hưởng bởi độ ẩm, là Long—đồng nghiệp cũ của anh, một Chuyên viên Phân tích Đầu tư cấp cao.
"Long," Nam nói, giữ giọng trung lập. "Cậu đi một quãng đường khá xa từ tháp tài chính đấy."
"Tôi có việc quanh đây," Long nói, đôi mắt quét qua cửa tiệm bừa bộn với vẻ vừa thích thú vừa thương hại. Cậu ta không nhìn vào những chiếc máy ảnh hiếm; cậu ta nhìn vào lớp sơn bong tróc và vết nước ố trên trần nhà. "Bên tôi đang thu mua cả dãy nhà phía sau để xây khu phức hợp mới. Căn hộ cao cấp, trung tâm thương mại, đủ cả."
Nam cảm thấy một nút thắt lạnh lẽo trong dạ dày. "Mừng cho cậu."
Long bước tới quầy, rút một chiếc máy tính bảng bóng loáng từ cặp táp ra. "Cũng có thể là tin mừng cho cậu đấy, Nam. Tôi có tìm hiểu chút. Tôi biết cậu chưa sang tên sổ đỏ từ chú cậu, nhưng cậu là người thừa kế duy nhất. Mảnh đất này? Nó là mỏ vàng đấy. Nghĩa đen luôn."
Cậu ta chạm vào màn hình và xoay nó về phía Nam. Con số hiển thị thật choáng ngợp. Nó đủ để mua một căn penthouse trong khu dự án mới, một chiếc xe hơi sang trọng, và tài trợ cho một cuộc sống sung túc trong hai mươi năm tới.
"Bên tôi muốn lấy mặt tiền," Long giải thích, giọng trơn tru, thực hành bài thuyết trình cậu ta vẫn dùng trong các phòng họp. "Bán cái tiệm này cho bọn tôi. Bọn tôi sẽ phá dỡ nó, mở rộng đường vào. Cậu sẽ bước ra khỏi đây như một đại gia. Không còn cảnh sửa đồ đồng nát kiếm bạc lẻ nữa. Không còn..." cậu ta chỉ tay mơ hồ lên trần nhà, "...cảnh nhà dột nữa."
Nam nhìn con số. Nó thật quyến rũ. Mới sáng nay thôi, anh còn lo lắng về chi phí hóa chất tráng phim đang tăng giá. Lời đề nghị này sẽ xóa tan mọi lo lắng. Nó sẽ xóa bỏ cuộc đấu tranh mưu sinh.
"Tôi không bán," Nam nói.
Long bật cười, một tiếng cười ngắn, đầy vẻ coi thường. "Đừng có sентиmental (đa cảm) quá. Tôi nghe nói cậu bỏ việc để 'tìm lại chính mình', nhưng thực tế đi. Đây là một cái lán tàn tạ. Nó nằm trên đất vàng. Chú cậu chết rồi, Nam. Cậu không nợ nơi này tương lai của cậu."
Một giọt nước rơi từ trần nhà xuống, đáp xuống sàn nhà giữa hai người với tiếng tộp ướt át.
"Suy nghĩ đi," Long nói, đặt một tấm danh thiếp lên quầy. "Lời đề nghị có giá trị trong 48 giờ. Sau đó, bọn tôi sẽ vẽ lại bản quy hoạch xung quanh nhà cậu, và tiếng ồn thi công đằng nào cũng sẽ đuổi cậu đi thôi."
Long rời đi nhanh như khi đến, để lại mùi nước hoa đắt tiền vương vất, xung đột gay gắt với mùi dầu máy cũ.
Nam nhìn chằm chằm vào tấm danh thiếp. Mưa đập mạnh hơn vào mái nhà, nghe như ngàn ngón tay đang gõ nhịp phán xét.
Đêm hôm đó, chỗ dột trở nên tồi tệ hơn.
Nó bắt đầu là một giọt nhỏ, rồi trở thành một dòng chảy đều đặn. Nó dột ngay trên cái kệ chứa "Nghĩa trang"—những chiếc máy ảnh xác máy không thể sửa chữa nhưng chứa đầy ốc vít và lò xo quý giá.
Nam cuống cuồng. Anh vớ lấy xô chậu, khăn tắm và bạt nhựa. Anh di chuyển những chiếc tủ gỗ nặng trịch, cơ bắp căng ra. Điện chớp tắt rồi vụt mất, nhấn chìm cửa tiệm vào bóng tối.
"Tuyệt vời," Nam lẩm bẩm.
Anh mò mẫm tìm đèn pin. Tia sáng cắt ngang bóng tối, soi rõ những hạt bụi đang nhảy múa trong không khí ẩm ướt. Anh leo lên thang lần nữa, lần này mang theo súng bắn keo silicon và một tấm lót chống thấm anh đã mua trước đó.
Ở trên đó, sát xà nhà, anh nhìn thấy thứ gì đó được nhét vào khe hở của mái. Không phải máy ảnh. Đó là một chiếc hộp thiếc, loại hộp đựng bánh quy từ những năm 90.
Tò mò, Nam mang nó xuống. Anh ngồi bệt xuống sàn, xung quanh là những chiếc xô hứng nước mưa, tiếng tỏng-tỏng-tỏng nhịp nhàng tạo thành một chiếc máy đếm nhịp cho đêm tối.
Anh mở hộp. Bên trong là thư. Hàng tá lá thư.
Đó không phải là thư tình. Đó là thư cảm ơn.
“Kính gửi bác Hùng, cảm ơn bác đã sửa máy ảnh cho bố cháu. Cuối cùng cháu cũng có một bức ảnh ông bế con gái cháu trước khi ông qua đời.”
“Hùng, ông đúng là phù thủy! Màn trập hoạt động hoàn hảo. Tôi đã bắt được cảnh bình minh trên Vịnh Hạ Long.”
“Gửi người thợ sửa chữa: Anh không chỉ sửa một cái ống kính; anh đã trả lại cho tôi đôi mắt.”
Còn có cả những bức ảnh nữa. Những tấm ảnh chụp vội được khách hàng gửi tặng qua năm tháng. Đám cưới, những chuyến đi, trẻ sơ sinh, lễ tốt nghiệp. Tất cả đều được ghi lại bởi những cỗ máy đã đi qua cửa tiệm này, qua đôi tay chú Hùng, và giờ đây, qua tay Nam.
Nam cầm đèn pin soi quanh phòng. Dưới luồng sáng gay gắt, cửa tiệm không giống một "cái lán" hay một "cơ hội bất động sản vàng".
Nó trông giống như một bệnh viện dành cho những ký ức.
Long nhìn mảnh đất này là mét vuông. Cậu ta thấy lợi suất đầu tư. Cậu ta thấy tương lai.
Nhưng Nam, ngồi trên sàn nhà ẩm ướt, nhận ra rằng tương lai sẽ vô nghĩa nếu không có quá khứ làm điểm tựa. Nếu anh bán cửa tiệm, tòa nhà sẽ biến mất. Cái không gian vật lý nơi bà Lan khóc vì mối tình đã mất, nơi Tuấn tìm thấy nụ cười của cha, nơi Vy tìm thấy sự tự tin—tất cả sẽ bị xóa sổ, thay thế bằng kính, thép và một quán cà phê chuỗi nào đó.
Mưa vẫn rơi, nhưng Nam không còn thấy lạnh nữa. Anh cảm thấy một ngọn lửa dữ dội, đầy tính bảo vệ đang cháy trong lồng ngực.
Anh đứng dậy. Anh dành ba tiếng đồng hồ tiếp theo để chống thấm chỗ dột. Anh dùng nhựa đường, dùng nilon, dùng băng dính. Anh làm việc cho đến khi các khớp tay trầy xước và lưng đau nhừ. Đến 4 giờ sáng, tiếng nước nhỏ giọt ngừng hẳn.
Cửa tiệm đã khô ráo.
Nam bước tới quầy. Anh cầm tấm danh thiếp của Long lên. Anh không xé nó. Làm thế thì kịch quá. Thay vào đó, anh lật ngược nó lại.
Ở mặt sau, anh viết một danh sách những vật dụng cần mua: 1. Thêm hộp hút ẩm. 2. Keo vá mái nhà. 3. Trà.
Anh ghim tấm danh thiếp lên bảng bần, ngay cạnh tờ hóa đơn của bà Lan. Nó không còn là một sự cám dỗ nữa. Nó là một chiến lợi phẩm. Một lời nhắc nhở về điều mà anh đã lựa chọn.
Buổi sáng đến, xám xịt và ướt át. Nam mở cửa ra đường. Không khí trong lành, được gột rửa sạch sẽ bởi cơn bão.
Bà Sáu hàng phở đã dậy, đang nhóm bếp than tổ ong. Bà thấy Nam và vẫy tay.
"Sống sót qua đêm nay không?" bà gọi với sang.
"Nhà bị dột bác ạ," Nam hét trả lại. "Nhưng cháu sửa được rồi."
"Tốt!" bà cười lớn. "Cái nhà chưa thành tổ ấm cho đến khi tự tay mình sửa được chỗ dột. Sang làm bát phở đi, bác mời. Trông mày như vừa đi đánh trận về ấy."
Nam mỉm cười. "Cháu nghĩ là cháu vừa đánh trận xong đấy bác ạ. Thật đấy."
Anh khóa cửa lại và bước về phía làn khói nghi ngút của nồi phở. Anh không giàu. Anh mệt mỏi. Giày của anh bị ướt.
Nhưng chưa bao giờ anh cảm thấy mình giàu có hơn thế.
